پنج شنبه , ۱۹ تیر ۱۳۹۹
صفحه اصلی » اختصاصی اورسی » پروژۀ تجربی چگالش | گالری نگرش

پروژۀ تجربی چگالش | گالری نگرش

گالری­‌های هنری در دهه‌­های معاصر، فراهم­‌آورندۀ مجالی برای تجربه­‌های بدیع هنری بوده­‌اند و در این راستا چارچوب­‌شکنی­‌ها، آشنایی­‌زدایی­‌ها و نگاه­‌های متفاوت به مقولۀ هنر و اثر هنری را مورد تجربه و آزمون قرار داده­‌اند. گالری نگرش در شهر اصفهان به دنبال رویکرد معاصر خود، در تاریخ دوم لغایت چهاردهم اسفندماه ۱۳۹۸ نخستین رویداد از پروژۀ تجربی چگالش را برگزار نموده است؛ پروژه‌­ای که در جریان هر یک از رویدادهای آن، جوهرۀ یک اثر هنری، در مدیوم‌­هایی متفاوت بازآفرینی شده و چگالش می­‌یابد.

گالری نگرش، پروژه تجربی چگالش | عکس از عاطفه قوامی فرد

نخستین رویداد این پروژه با عنوان «پس از هبوط»، هم‌­نشینی شعر و موسیقی را به تجربه گذاشته و از محیط یک گالری هنری جهت ارائۀ شعر و موسیقی به عنوان آثار هنری بهره برده است؛ تا این بار مخاطب نه با آثار بصری و تجسمی، که با تجسم تصاویر در ذهن خود رو­به‌­رو باشد و از برخورد توأمان با موسیقی و شعر، جهان ذهنی خود را ترسیم کند.

شعر حاضر در رویداد، روایتی­‌ست چهار قسمتی سرودۀ احسان قاسمی که با نگاهی بدیع، سرگذشت آدم پس از هبوط بر زمین را بازتعریف و اسطوره‌­زدایی می‌کند. همچنین موسیقی به شکل چهار قطعۀ متناظر با هر یک از قسمت­‌های شعر، بازآفرینی جهان شاعرانه در زبان موسیقی را به تجربه گذاشته است؛ بدین ترتیب که شعر پس از اتمام سرایش، در اختیار چهار هنرمند آهنگساز قرار گرفته و هر آهنگساز مستقل از دیگری و بدون شنیدن دیگر قطعاتِ ساخته شده، برای یکی از روایت‌­های شعر قطعه­‌ای آفریده است. به عبارت دیگر هنرمندان آهنگساز تلاش کرده­‌اند شعر را به صورت انتزاعی در جهان آواها و صداها آزادانه بازآفرینی کنند. فراز عبدالهی و علی عقیلی، آفرینش موسیقی در این پروژه را این­گونه توصیف می­کنند:

«قطعۀ ساخته شده، با این قصد که انتزاعی آزادانه از یک شعر در ساحت موسیقی باشد، ساخته شده است؛ به همین خاطر در این تجربه تصمیم گرفتم تمامی صداهای گوش آشنای محیطی را حذف کنم و ملودی­‌ای را که ساخته بودم با فرکانس­‌های صدایی کمتر­آشنا ضبط کنم. در این تجربه سعی شده است تا با آشنایی‌­زدایی، عرصۀ انتزاع فراخ‌­تری برای تخیل به مخاطب ارائه شود. البته با توجه به این‌که محتوی شعر حاکی از کشاکشی تحمیلی بود، از ارکستر زهی که به نوعی برایم القا­کننده نظمی آمرانه بود، استفاده کردم.» فراز عبدالهی، آهنگساز قطعۀ سوم

«در امر ساخت موسیقی آهنگساز اصوات را نمی‌­شنود، بلکه می­‌بیند و آن را مانند کوزه­‌گری که مقداری گل به صورت دفرم در اختیار دارد، حجم و فرم می‌­بخشد. همان‌­گونه که مجسمه‌­ساز یا کوزه­گر فرمی را در ناخودآگاه خود در اختیار دارد و آن را تجسم می­‌بخشد، آهنگساز اصوات و فرکانس‌­هایی را در اختیار دارد که با آن­‌ها موسیقی خود را به تصویر می­‌کشد. اما این تصویر، تصویرِ ذهنی اوست نه تصویری که عموم مردم و مخاطبانش آن را تصور می­‌کنند و می­‌بینند. و این‌­جاست که موسیقی و اصوات، مجرد از مخاطب قرار می­‌گیرند.» علی عقیلی، آهنگساز قطعۀ چهارم

بازدیدکنندگان هنگام رویارویی با نمایشگاه، در فضایی کم‌­نور با چهار متنِ روایی _که در حقیقت روایت‌­های به­‌هم‌­پیوستۀ یک شعرِ واحد هستند_ در جایگاه آثار نمایشگاه مواجه می‌­شوند؛ سپس با دنبال­کردنِ جهت‌­های راهنما، به ترتیب با روایت­‌های شعر که بر دیوار نصب شده‌­اند رو­به‌­رو خواهند بود. در کنار هر روایت چند هدفون قرار داده شده که مخاطب بوسیلۀ آن‌­ها موسیقی مربوط به آن روایت را در اختیار خواهد داشت. البته در خصوص روایت چهارم، شعر در بخش جداگانه‌­ای از نمایشگاه به وسیلۀ ویدیو پروژکتور به صورت متنی متحرک بر دیوار نمایش داده شده است و موسیقی متناظر آن در فضا و بدون هدفون به گوش می‌­رسد؛ چراکه در این قطعه برخلاف سه قطعۀ دیگر، به خواست آهنگساز موسیقی همگام با سطر­های شعر ساخته شده و مخاطب می­‌بایست هر بند از شعر را با برش زمانی خاصی از موسیقی خوانش نماید. بنابراین موسیقی در فضا پخش شده و هم‌­زمان با آن سطر­های شعر بر دیوار نمایش داده شده و جلو می‌­روند.

گالری نگرش، پروژه تجربی چگالش | عکس از عاطفه قوامی فرد

مخاطب اگرچه جهانی برساخته از شعر و موسیقی را در ذهن خود تجربه می‌کند، باید اقرار داشت عمدۀ بخش تجربی این رویداد فرایند ساخت موسیقی­‌هاست و مخاطب در حقیقت شاهدی بر این امر است که چگونه خوانش­‌های متفاوت از یک جهان شاعرانه، به خلق قطعات متفاوت موسیقی انجامیده است؛ قطعاتی که هم­‌نهشتی آن­‌ها با روایت متناظر خود و نیز هم‌­نشینی آن­‌ها در کنار یکدیگر، پیش از برگزاری رویداد مورد قضاوت قرار نگرفته و نخستین بار در فضای نمایشگاه ارائه شده و مورد تجربه و آزمون قرار گرفته است. نقش اساسی مخاطبِ این رویداد همان‌گونه که گفته شد، تصویرسازی و تجسمِ ذهنیِ جهانِ تشکیل شده از شعر و موسیقی­‌ست؛ به همین دلیل است که شعر و موسیقی در این رویداد، در حکم آثار تجسمی در یک گالری هنرهای تجسمی قرار گرفته­‌اند. در واقع هدف از این قرارگیری این بوده است که برخلاف انتظار معمول، مخاطب با خوانش شعر و دریافت اتمسفر موسیقیایی، این بار خود خالقِ آثار تجسمی در ذهنِ خود باشد؛ گویی مخاطب با اثری سینمایی رو­به‌­روست، که روایت را از شعر دریافت می­‌کند، موسیقی را از هدفون، و تصاویر زادۀ ذهن او هستند.

پروژۀ تجربی چگالش و نخستین رویداد آن حاصل طراحی و اجرای مشترک علی استدلال حقیقی و احسان قاسمی بوده است. همچنین نوید گوهری، سرپرست فستیوال موسیقی معاصر تهران، در انتخاب موزیسین­‌های این پروژه گالری نگرش را یاری نموده است. علاوه بر فراز عبدالهی (عضو گروه موسیقی خواب) و علی عقیلی (آهنگساز مستقل)، دو هنرمند ساکن اصفهان که به ترتیب خالق سومین و چهارمین قطعۀ این رویداد بوده­‌اند، سهیل شیرنگی (عضو آنسامبل خانه­ی رویا) و سینا شعاعی (عضو جامعۀ نیومدیا) از شهر تهران، ساخت قطعات اول و دوم را برعهده داشته­‌اند.

در پایان از آنجا که رویداد پس از هبوط (چگالش۱) مطابق برنامه، در دیگر شهر­ها نیز در دستور برگزاری‌ست، از انتشار کامل اشعار و موسیقی­‌های این رویداد اجتناب کرده و تا پیش از اتمام روند برگزاری در سایر شهرها، تنها دومین قطعۀ موسیقی این رویداد، که توسط سینا شعاعی خلق گردیده، به انضمام روایت مربوطه از شعر به صورت اختصاصی از مجلۀ اورسی انتشار خواهد یافت. گفتنی­‌ست که پروژۀ چگالش در آینده­‌ای نزدیک با رویداد­های بعدی خود، به روند تجربه­‌گری میان رشته­‌ای ادامه خواهد داد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *